Tokyo – Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản công bố số liệu cuối năm 2024 (令和6年), cho thấy số người nước ngoài cư trú tại Nhật đạt 3.768.977 người, mức cao nhất từ trước đến nay. Sự tăng trưởng này phản ánh cả nhu cầu nhân lực của Nhật Bản và xu hướng di cư – du học của các quốc gia trong khu vực.
Lao động dài hạn và nhập cư định cư chiếm tỷ trọng lớn
Nhóm vĩnh trú (24,4%) tiếp tục dẫn đầu, cho thấy nhiều người nước ngoài coi Nhật Bản là điểm đến lâu dài thay vì chỉ là nơi làm việc tạm thời. Cùng với đó, định trú (5,9%) và vĩnh trú đặc biệt (7,3%) cũng chiếm tỷ lệ đáng kể, phản ánh xu hướng hội nhập bền vững. Đây là dấu hiệu cho thấy Nhật Bản đang hình thành cộng đồng người nước ngoài ổn định, không chỉ dựa vào lao động ngắn hạn.
Nhu cầu lao động kỹ năng ngày càng rõ nét
Trong nhóm lao động, hai diện tăng trưởng mạnh là thực tập sinh kỹ năng (12,1%) và kỹ năng đặc định (7,5%). Đặc biệt, số lao động theo diện tokutei ginou đã đạt hơn 280 nghìn người, chỉ trong vài năm kể từ khi chương trình được triển khai. Điều này chứng minh rằng Nhật Bản đang phụ thuộc ngày càng nhiều vào lực lượng lao động nước ngoài trong các ngành thiết yếu như xây dựng, nông nghiệp, điều dưỡng, và dịch vụ ăn uống.
Việt Nam và Trung Quốc: hai trụ cột nhân lực
Về quốc tịch, Trung Quốc (23,2%) vẫn chiếm đông nhất, nhưng xu hướng đáng chú ý là Việt Nam (16,8%) đã vươn lên vị trí thứ hai và tiếp tục tăng nhanh. Người Việt hiện diện mạnh mẽ trong cả ba mảng: du học sinh, thực tập sinh kỹ năng, và kỹ năng đặc định. Điều này cho thấy sự dịch chuyển nhân lực Việt Nam sang Nhật Bản không chỉ dừng ở lao động giản đơn mà đang mở rộng sang các lĩnh vực có trình độ và cơ hội định cư lâu dài.
Trong khi đó, Hàn Quốc (10,9%), Philippines (9,1%), và Brazil (5,6%) duy trì vị trí truyền thống, phản ánh mối quan hệ lịch sử và cộng đồng kiều dân đã hình thành từ lâu.
Nhật Bản đối mặt với bài toán hội nhập
Sự gia tăng nhanh chóng số lượng người nước ngoài đặt ra hai thách thức lớn cho Nhật Bản:
Kinh tế – lao động: làm thế nào tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực quốc tế để bù đắp thiếu hụt lao động trong bối cảnh già hóa dân số.
Xã hội – văn hóa: chính sách hòa nhập cộng đồng, bảo đảm an sinh xã hội, giáo dục, và giảm thiểu xung đột văn hóa – ngôn ngữ.
Kết luận
Nhật Bản không còn là quốc gia “đóng kín” về lao động như trước đây. Số liệu mới nhất chứng minh sự dịch chuyển sang một xã hội đa văn hóa, trong đó Việt Nam nổi lên như một đối tác lao động quan trọng bậc nhất. Với đà này, trong vài năm tới, cộng đồng người Việt có thể trở thành nhóm lớn thứ hai hoặc thậm chí cạnh tranh vị trí số một tại Nhật Bản.
記事を友達とシェアしましょう